Cách Dùng 才 Trong Tiếng Trung Chính Xác Dễ Hiểu Nhất

才 là gì trong ngữ pháp tiếng Trung?

才 thường là phó từ, đứng trước động từ, tính từ hoặc động từ năng nguyện mà nó bổ nghĩa.

Tùy ngữ cảnh, 才 có thể thể hiện:

• Hành động xảy ra muộn.
• Phải trải qua một khoảng thời gian mới đạt kết quả.
• Chỉ sau khi có điều kiện A thì kết quả B mới xảy ra.
• Tuổi tác, số lượng hoặc thời gian còn ít.
• Phạm vi bị giới hạn.
• Sự phản bác hoặc phủ định mạnh trong khẩu ngữ.

Ba cách hiểu cơ bản dành cho người mới:

1. 才 diễn tả hành động xảy ra muộn

Đây là cách dùng 才 trong tiếng Trung thường gặp nhất. Người nói cho rằng hành động xảy ra muộn hơn thời điểm bình thường hoặc muộn hơn dự kiến.

Cấu trúc

Ví dụ

Trong những câu này, 才 không đơn thuần cung cấp thời gian. Nó còn thể hiện đánh giá của người nói rằng thời điểm ấy là muộn.

Câu hỏi thường dùng trong giao tiếp

Mẫu 怎么……才…… thường mang sắc thái ngạc nhiên, trách nhẹ hoặc thắc mắc vì một việc xảy ra muộn.

2. 才 diễn tả mất nhiều thời gian mới đạt kết quả

Trong cách dùng 才 trong tiếng Trung này, 才 cho thấy một hành động cần nhiều thời gian, nhiều công sức hoặc phải trải qua một quá trình mới hoàn thành.

Cấu trúc

Ví dụ

Trong cách dùng này, 才 thường kết hợp với:

Câu có 才 nhấn mạnh quá trình đạt kết quả không nhanh hoặc không dễ dàng.

3. Cấu trúc 只有……才……: Chỉ khi… mới…

Đây là cách dùng 才 thường gặp khi diễn tả điều kiện cần. Kết quả ở vế sau chỉ có thể xảy ra khi điều kiện ở vế trước được đáp ứng.

Cấu trúc

Ví dụ

Trong cấu trúc này, 才 thường đứng trước các động từ năng nguyện:

• 才能: mới có thể
• 才可以: mới được phép
• 才会: mới có khả năng
• 才应该: khi đó mới nên

Người học có thể mở rộng các quan hệ điều kiện trong bài câu phức trong tiếng Trung . SHZ hệ thống các cấu trúc điều kiện, giả thiết, nguyên nhân và kết quả theo từng chức năng sử dụng.

4. Cấu trúc 直到……才……: Mãi đến… mới…

Với cách dùng 才 trong tiếng Trung này, 直到……才…… nhấn mạnh thời điểm cuối cùng mà một hành động mới xảy ra.

Cấu trúc

Ví dụ

直到 có thể đứng đầu câu hoặc sau chủ ngữ, nhưng 才 phải đứng trước vị ngữ thể hiện kết quả xảy ra muộn.

5. 才 mang nghĩa “chỉ”, thể hiện số lượng ít

Ở cách dùng 才 này, 才 có thể đứng trước số tuổi, số lượng hoặc khoảng thời gian để cho biết người nói đánh giá con số đó là ít.

Cấu trúc

Hoặc:

Ví dụ

Trong những câu này, 才 có thể được dịch là “mới” hoặc “chỉ”, tùy loại số lượng.

So sánh hai cách nói

Câu thứ hai có thêm đánh giá chủ quan rằng 18 tuổi còn trẻ.

6. 才 nhấn mạnh phạm vi rất giới hạn

Cách dùng 才 ở đây giúp giới hạn người, sự vật hoặc hành động được nói tới, không chỉ riêng số lượng.

Ví dụ

Trong câu cuối, 才 mang sắc thái xác định: người thực sự phù hợp hoặc đúng với nhận định chính là “các bạn”.

7. 才 đứng trước động từ năng nguyện

Trong cách dùng 才 trong tiếng Trung với động từ năng nguyện, 才 thường đứng trước 能, 会, 可以, 应该 để thể hiện một khả năng hoặc kết quả chỉ xuất hiện sau khi có điều kiện.

Ví dụ

Vị trí đúng là:

Không nên nói:

Nên nói:

8. 才 dùng để phản bác trong khẩu ngữ

Trong khẩu ngữ, 才 + 不/没 + động từ có thể mang sắc thái phản bác mạnh, gần với “tôi không… đâu”, “làm gì có chuyện…”.

Ví dụ

Cách dùng này có sắc thái cảm xúc rõ, thường xuất hiện trong hội thoại thân mật. Người mới học nên nhận diện trước, sau đó sử dụng khi đã hiểu mức độ biểu cảm của câu.

Phân biệt 才 và 就 trong tiếng Trung

Khi học cách dùng 才 trong tiếng Trung, cần chú ý 才 và 就 thường tạo thành cặp đối lập quan trọng trong ngữ pháp tiếng Trung.

So sánh thời điểm

So sánh thời lượng

So sánh điều kiện

Có thể ghi nhớ:

• 只有……才……: Điều kiện cần.
• 只要……就……: Điều kiện đủ.

SHZ hiện có hệ thống 100 cấu trúc ngữ pháp tiếng Trung thông dụng với các mẫu 只有……才……, 一……就……, 只要……就…… và nhiều cấu trúc liên quan dành cho người học từ nền tảng đến nâng cao.

Vị trí của 才 trong câu

Khi tìm hiểu cách dùng 才, trước tiên cần nắm đúng vị trí của 才 trong câu. Khung thường gặp:

Ví dụ:

Trật tự:

Khi có động từ năng nguyện:

Có dùng 了 sau 才 không?

Với cách dùng 才 trong tiếng Trung, nhiều người mới học cho rằng câu có 才 tuyệt đối không được dùng 了. Cách hiểu này quá cứng.

Trong câu đơn giản nhấn mạnh hành động xảy ra muộn, thường gặp:

Không nhất thiết thêm 了.

Tuy nhiên, 了 vẫn có thể xuất hiện khi người nói muốn thông báo tình hình mới hoặc nhấn mạnh hành động cuối cùng đã xảy ra:

Những lỗi thường gặp khi dùng 才

Lỗi 1: Nhầm 才 với 就

Sai nếu muốn nói “mới 6 giờ đã đến”:

Nên nói:

Nếu muốn nói “đến 10 giờ mới tới”:

Lỗi 2: Đặt 才 sau động từ chính

Lỗi 3: Ghép sai cặp liên từ

Sai:

Nên chọn một trong hai:

Lỗi 4: Dịch 才 bằng “mới” trong mọi câu

Câu này là lời phản bác:

Lỗi 5: Không nhận ra sắc thái đánh giá

才 cho thấy người nói xem 20 tuổi là tương đối muộn trong ngữ cảnh đang đề cập.

Ứng dụng cách dùng 才 trong bài thi HSK

Trong bài thi HSK, người học thường gặp 才 qua các dạng yêu cầu nhận diện quan hệ thời gian, điều kiện và kết quả.

Nghe hiểu

Khi nghe:

Người học cần nhận ra anh ấy về nhà muộn, không chỉ ghi nhớ mốc 11 giờ.

Điền từ

Sắp xếp câu

Các từ:

Đáp án:

Đọc hiểu

Khi gặp 才, hãy kiểm tra:

1. Sự việc có xảy ra muộn không?
2. Người nói có đánh giá số lượng là ít không?
3. Phía trước có điều kiện như 只有 hoặc 直到 không?
4. 才 có đứng trước 能, 会 hoặc 可以 không?

Người mới học có thể củng cố thêm vị trí phó từ và câu nền tảng trong chuyên đề ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 . Nội dung công khai của SHZ tập trung vào các cấu trúc cơ bản dành cho người bắt đầu và nền tảng cần thiết trước khi học các mẫu câu dài hơn.

Luyện 才 qua những tình huống gần gũi

Nói về sinh hoạt

Nói về quá trình học

Nói về số lượng

Nói về điều kiện

Bảng tóm tắt cách dùng 才 trong tiếng Trung

Câu hỏi thường gặp về cách dùng 才 trong tiếng Trung