Cách Dùng 才 Trong Tiếng Trung Chính Xác Dễ Hiểu Nhất

才 là gì trong ngữ pháp tiếng Trung?

才 thường là phó từ, đứng trước động từ, tính từ hoặc động từ năng nguyện mà nó bổ nghĩa.

Tùy ngữ cảnh, 才 có thể thể hiện:

• Hành động xảy ra muộn.
• Phải trải qua một khoảng thời gian mới đạt kết quả.
• Chỉ sau khi có điều kiện A thì kết quả B mới xảy ra.
• Tuổi tác, số lượng hoặc thời gian còn ít.
• Phạm vi bị giới hạn.
• Sự phản bác hoặc phủ định mạnh trong khẩu ngữ.

才 diễn tả hành động xảy ra muộn

才 cho thấy người nói đánh giá hành động xảy ra muộn hơn bình thường hoặc muộn hơn dự kiến.

Cấu trúc

Ví dụ

Trong những câu này, 才 cho thấy người nói xem thời điểm đó là muộn.

Câu hỏi thường dùng trong giao tiếp

Mẫu 怎么……才…… thường thể hiện sự ngạc nhiên, thắc mắc hoặc trách nhẹ khi một việc xảy ra muộn.

才 diễn tả mất nhiều thời gian mới đạt kết quả

才 còn dùng khi một kết quả chỉ đạt được sau một khoảng thời gian hoặc quá trình nhất định.

Cấu trúc

Ví dụ

Cấu trúc 只有……才……: Chỉ khi… mới…

只有……才…… được dùng để diễn tả điều kiện cần. Kết quả ở vế sau chỉ có thể xảy ra khi điều kiện ở vế trước được đáp ứng.

Cấu trúc

Ví dụ

Trong cấu trúc này, 才 thường đứng trước các động từ năng nguyện:

• 才能: mới có thể
• 才可以: mới được phép
• 才会: mới có khả năng
• 才应该: khi đó mới nên

Người học có thể tìm hiểu thêm câu phức trong tiếng Trung để mở rộng các cấu trúc biểu thị điều kiện, giả thiết, nguyên nhân và kết quả.

Cấu trúc 直到……才……: Mãi đến… mới…

直到……才…… nhấn mạnh rằng một hành động chỉ xảy ra khi đã đến một mốc thời gian hoặc một sự việc nhất định.

Cấu trúc

Ví dụ

直到 có thể đứng đầu câu hoặc sau chủ ngữ, còn 才 đứng trước vị ngữ chỉ hành động hoặc kết quả xuất hiện sau mốc đó.

才 mang nghĩa “chỉ”, thể hiện số lượng ít

才 có thể đứng trước số tuổi, số lượng hoặc khoảng thời gian để cho biết người nói đánh giá con số đó là ít hoặc chưa nhiều.

Cấu trúc

Hoặc:

Ví dụ

Tùy ngữ cảnh, 才 trong những câu này có thể được hiểu là “mới” hoặc “chỉ”.

So sánh hai cách nói

Câu thứ hai cho thấy người nói xem 18 tuổi là còn trẻ.

才 nhấn mạnh phạm vi rất giới hạn

才 cũng có thể dùng để giới hạn phạm vi người, sự vật hoặc thông tin được nhắc đến.

Ví dụ

Trong câu cuối, 才 nhấn mạnh rằng “các bạn” mới là người phụ trách thực sự.

才 đứng trước động từ năng nguyện

Khi đi với 能, 会, 可以 hoặc 应该, 才 thường cho biết khả năng hoặc kết quả chỉ xuất hiện sau khi một điều kiện được đáp ứng.

Ví dụ

Không nên nói:

Nên nói:

才 dùng để phản bác trong khẩu ngữ

Trong khẩu ngữ, 才 + 不/没 + động từ có thể dùng để phản bác mạnh, gần với cách nói “tôi không… đâu” hoặc “đâu có…”.

Ví dụ

Cách dùng này thường gặp trong khẩu ngữ và mang sắc thái phản bác khá rõ.

Phân biệt 才 và 就 trong tiếng Trung

才 và 就 thường đối lập nhau trong cách diễn đạt thời điểm, tốc độ và điều kiện.

So sánh thời điểm

So sánh thời lượng

So sánh điều kiện

• 只有……才……: Điều kiện cần.
• 只要……就……: Điều kiện đủ.

Bạn có thể tham khảo thêm 100 cấu trúc ngữ pháp tiếng Trung thông dụng để mở rộng các cấu trúc liên quan.

Vị trí của 才 trong câu

才 thường đứng trước động từ hoặc vị ngữ mà nó bổ nghĩa.

Ví dụ

Trật tự:

Khi có động từ năng nguyện

Có dùng 了 sau 才 không?

Câu có 才 vẫn có thể dùng 了 trong một số ngữ cảnh.

Trong câu đơn giản nhấn mạnh hành động xảy ra muộn, thường gặp:

Trong trường hợp này không nhất thiết phải thêm 了.

了 vẫn có thể xuất hiện khi người nói muốn cho biết kết quả cuối cùng đã xảy ra hoặc tình huống đã thay đổi:

Những lỗi thường gặp khi dùng 才

Nhầm 才 với 就

Sai nếu muốn nói “mới 6 giờ đã đến”:

Nên nói:

Nếu muốn nói “đến 10 giờ mới tới”:

Đặt 才 sau động từ chính

Ghép sai cặp liên từ

Sai:

Nên chọn một trong hai:

Dịch 才 bằng “mới” trong mọi câu

Câu này là lời phản bác:

Không nhận ra sắc thái đánh giá

才 cho thấy người nói xem 20 tuổi là tương đối muộn trong ngữ cảnh này.

Ứng dụng cách dùng 才 trong bài thi HSK

Trong HSK, 才 thường xuất hiện trong các câu về thời gian, điều kiện, số lượng và kết quả.

Nghe hiểu

Khi nghe:

Người học cần nhận ra rằng người nói đánh giá việc về nhà lúc 11 giờ là muộn.

Điền từ

Sắp xếp câu

Các từ:

Đáp án:

Đọc hiểu

Khi gặp 才, có thể kiểm tra các dấu hiệu sau:

• Sự việc có xảy ra muộn không?
• Người nói có đánh giá số lượng là ít không?
• Phía trước có điều kiện như 只有 hoặc 直到 không?
• 才 có đứng trước 能, 会 hoặc 可以 không?

Người mới học có thể tham khảo thêm ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 để củng cố vị trí phó từ và các cấu trúc câu nền tảng.

Luyện 才 qua những tình huống gần gũi

Nói về sinh hoạt

Nói về quá trình học

Nói về số lượng

Nói về điều kiện

Bảng tóm tắt cách dùng 才 trong tiếng Trung

Câu hỏi thường gặp về cách dùng 才 trong tiếng Trung