Tìm hiểu về ngày lễ Thất Tịch của Trung Quốc

Lễ Thất Tịch (七夕节), hay còn được biết đến là “Ngày lễ tình yêu của người Trung Quốc”, là một trong những truyền thống văn hóa lâu đời mang đậm ý nghĩa lãng mạn. Đây không chỉ là dịp để các cặp đôi bày tỏ tình cảm mà còn là thời điểm nhắc nhớ câu chuyện tình yêu cảm động giữa Ngưu Lang và Chức Nữ – Hai nhân vật thần thoại đã trở thành biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu. Vào ngày này, mọi người thường cầu nguyện cho hạnh phúc, đoàn tụ, và sự viên mãn trong tình duyên. Trong bài viết này, hãy cùng SHZ tìm hiểu sâu hơn về nguồn gốc, ý nghĩa và các phong tục đặc sắc của lễ Thất Tịch – Một ngày lễ đặc biệt mang đậm chất thơ của đất nước Trung Hoa nhé!

Nguồn gốc của ngày lễ Thất Tịch Trung Quốc

Tại sao được gọi là ngày lễ Thất Tịch?

Lễ Thất Tịch tiếng Trung có nghĩa là “Chiều Tối Ngày Mồng 7 Âm Lịch,” với “Thất” là “七 – bảy” và “Tịch” là “夕 – chiều tối.” Lễ Thất Tịch hay còn gọi là lễ Khất Xảo, được tổ chức vào ngày 7 tháng 7 âm lịch hàng năm, là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng của Trung Quốc. Cùng với sự phát triển và giao lưu văn hóa, lễ Thất Tịch dần trở thành ngày lễ tình nhân của các quốc gia phương Đông, mang đậm ý nghĩa lãng mạn và thiêng liêng.

Tại Trung Quốc, ngày Thất Tịch tiếng Trung còn có nhiều tên gọi khác nhau như: Khất Xảo Tiết (乞巧节) – lễ hội thể hiện tài năng khéo léo; Thất Thư Đản (七姐诞) – sinh nhật của người chị thứ bảy; và Xảo Tịch (巧夕) – ngày mà đôi lứa tặng nhau chuỗi hạt Hồng Đậu, biểu tượng cho tình yêu vĩnh cửu. Đây không chỉ là ngày lễ gắn liền với những câu chuyện thần thoại đẹp mà còn là dịp để tôn vinh tình yêu và sự đoàn tụ trong văn hóa phương Đông.

Sự tích liên quan đến ngày lễ Thất Tịch

Ngày lễ Thất Tịch bắt nguồn từ câu chuyện tình yêu vượt qua mọi giới hạn và đầy trắc trở giữa Ngưu Lang và Chức Nữ, một câu chuyện đã đi sâu vào lòng người dân Trung Quốc qua bao thế hệ.

Ngưu Lang là một chàng trai hiền lành, chăm chỉ, sống cô độc với một con trâu già sau khi bị anh chị dâu đuổi khỏi nhà. Trong khi đó, Chức Nữ, cô tiên út trong số bảy người con gái của Ngọc Hoàng và Vương mẫu, được biết đến với tài năng dệt vải và vẻ đẹp kiều diễm. Một ngày nọ, Chức Nữ cùng các chị xuống trần gian vui chơi bên dòng sông. Trâu già, người bạn thân thiết của Ngưu Lang, đã giúp chàng gặp được Chức Nữ, khởi đầu cho một mối tình đầy thiêng liêng.

Hai người nên duyên vợ chồng, sống hạnh phúc và có hai đứa con xinh xắn. Nhưng cuộc sống yên bình không kéo dài. Khi Ngọc Hoàng và Vương mẫu phát hiện mối tình trái luật trời này, Chức Nữ bị bắt trở lại thiên đình. Trong cơn tuyệt vọng, Ngưu Lang khoác áo da trâu, bế hai con đuổi theo. Nhưng khi vừa gần chạm đến Chức Nữ, Vương mẫu đã dùng trâm cài vạch một đường, tạo thành dòng sông Ngân sâu thẳm, chia cách họ mãi mãi.

Ngưu Lang đứng bên này sông, ôm con mà khóc, còn Chức Nữ ở bên kia sông cũng ngày đêm trông ngóng. Tình yêu mãnh liệt và nỗi đau chia ly của họ đã khiến Ngọc Hoàng và Vương mẫu cảm động. Cuối cùng, họ cho phép đôi vợ chồng được gặp nhau một lần mỗi năm vào ngày 7 tháng 7 âm lịch. Vào ngày này, đàn chim Hỉ Thước bay lên trời tạo thành cầu Ô Thước để nối hai bờ sông Ngân, giúp gia đình họ đoàn tụ.

Ý nghĩa của ngày lễ Thất Tịch

Ban đầu, Thất Tịch là ngày lễ dân gian để tôn vinh tài năng và sự khéo léo của Chức Nữ, một biểu tượng cho vẻ đẹp và sự tài giỏi của phụ nữ. Phụ nữ thời xưa thường cầu nguyện cho sự khéo léo, tài năng, và hạnh phúc trong tình duyên vào ngày này. Câu chuyện tình yêu của Ngưu Lang và Chức Nữ khiến ngày lễ này trở thành biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu, vượt qua cả khoảng cách và giới hạn giữa thần và người.

Ngày nay, Thất Tịch không chỉ là ngày lễ truyền thống của Trung Quốc mà còn được xem là “Ngày lễ tình nhân” ở nhiều nước Đông Á, nhắc nhở mọi người về giá trị của sự chờ đợi và niềm tin trong tình yêu.

Phong tục đặc sắc trong ngày lễ Thất Tịch

Vào ngày lễ Thất Tịch, mọi người làm gì?

Xâu Kim, Thêu Thùa

Vào ngày Thất Tịch, các cô gái thường tổ chức xâu kim, thêu thùa để dâng lên cô tiên dệt vải – Chức Nữ, nhằm cầu mong được ban cho sự khéo léo trong công việc nữ công gia chánh. Một tập tục khác là thả kim lên mặt nước: nếu kim không chìm, điều đó tượng trưng cho sự thông minh và tinh xảo. Phong tục này đã từng xuất hiện trong bộ phim nổi tiếng “Diên Hy Công Lược,” làm nổi bật ý nghĩa văn hóa lâu đời của ngày lễ.

Trồng Cây Cầu Tử

Trước ngày lễ Thất Tịch, phụ nữ Trung Quốc thường chuẩn bị một khay gỗ, rải đất và gieo các hạt đậu vào đó. Họ chăm sóc mầm cây đến khi nảy mầm xanh tốt, biểu tượng cho ước vọng về con cái và hạnh phúc gia đình. Phong tục này thể hiện sự khát khao về một cuộc sống sung túc và viên mãn.

Bái Chức Nữ

Vào đêm Thất Tịch, các cô gái sẽ tổ chức lễ cúng Chức Nữ để cầu xin sự xinh đẹp, tài khéo và gia đình hạnh phúc. Mâm lễ bao gồm hoa tươi buộc chỉ đỏ, lư hương, hoa quả và các loại hạt như quế, táo đỏ, lạc, hạt dưa. Đặc biệt, “thau thất tỷ” – một chiếc thau tre với hình ảnh Ngưu Lang, Chức Nữ và cầu Ô Thước – là vật phẩm không thể thiếu. Các cô gái vừa ăn ngũ tử, vừa ngắm sao và cầu nguyện, thể hiện lòng thành kính và niềm tin vào tình yêu vĩnh cửu.

Vào ngày lễ thất tịch, mọi người ăn gì?

Ngày Thất Tịch không chỉ là dịp kỷ niệm tình yêu vĩnh cửu giữa Ngưu Lang và Chức Nữ mà còn là cơ hội để thưởng thức những món ăn truyền thống, mang ý nghĩa đặc biệt trong văn hóa Trung Quốc.

饺子 Sủi cảo

Một trong những món ăn phổ biến nhất là sủi cảo. Vào dịp này, các cô gái tụ họp cùng nhau làm sủi cảo, trong đó họ giấu những vật đặc biệt như đồng tiền, kim khâu, và táo đỏ. Theo quan niệm, ai ăn phải đồng tiền sẽ có cuộc sống giàu sang, ăn phải kim thì sẽ trở nên khéo léo và nhanh nhẹn, còn ăn phải táo đỏ thì sớm gặp được ý trung nhân và kết hôn.

巧果  Xảo quả

Xảo Quả cũng là món không thể thiếu. Đây là loại bánh làm từ bột mì, mật ong và đường, sau đó chiên vàng giòn. Những chiếc bánh được tạo hình nhỏ nhắn, đẹp mắt, tượng trưng cho sự khéo léo và may mắn. Trong ngày lễ, Xảo Quả thường được bày trên mâm cúng cùng các món khác như củ sen, củ ấu đỏ và đài sen tươi.

巧酥  Xảo Tô – Các loại bánh ngọt nhỏ

Ngoài ra, người ta còn làm Xảo Tô, những chiếc bánh ngọt nhỏ được tạo hình thành Chức Nữ. Những chiếc bánh này mang ý nghĩa khuyến khích sự thông minh, nhanh nhẹn và thường được người lớn tặng cho các cô gái trẻ như lời chúc tốt đẹp.

水果  Trái cây

Trái cây cũng đóng vai trò quan trọng trong ngày Thất Tịch. Không chỉ đơn thuần là món tráng miệng, trái cây trong dịp này còn được chạm khắc thành nhiều hình dáng độc đáo như chim chóc, hoa lá, thể hiện sự sáng tạo và mong ước về cuộc sống viên mãn.

鸡  Gà

Ở một số vùng như Kim Hoa Chiết Giang, gà là món ăn đặc biệt vào ngày lễ. Người dân tin rằng, giết một con gà vào ngày Thất Tịch tượng trưng cho mong ước về hạnh phúc gia đình và sự gắn bó trọn đời giữa Ngưu Lang và Chức Nữ.

五子 Ngũ Tử

Một phong tục thú vị khác là cúng Ngũ Tử, bao gồm nhãn nhục, táo đỏ, quả phỉ, đậu phộng và hạt dưa. Những loại hạt này biểu trưng cho sự đầy đủ và hòa thuận trong cuộc sống. Sau khi hoàn thành nghi thức cúng bái, các cô gái thường ngồi lại, vừa ăn Ngũ Tử vừa trò chuyện dưới ánh sao.

绿豆芽  Giá

Giá đỗ cũng xuất hiện trong ngày Thất Tịch với một ý nghĩa đặc biệt. Trước lễ, các cô gái ngâm đậu xanh để chúng nảy mầm. Đến ngày lễ, giá đỗ được dùng để cúng bái, biểu trưng cho sự tươi mới, sức sống và hy vọng về tương lai.

Những món ăn này không chỉ là thực phẩm thông thường mà còn là cách người xưa gửi gắm ước nguyện về tình yêu, hạnh phúc và sự sung túc, làm phong phú thêm ý nghĩa của ngày Thất Tịch trong văn hóa Trung Quốc.

Từ vựng tiếng Trung về ngày Thất Tịch

Từ vựng tiếng Trung	Phiên âm	Nghĩa tiếng Việt
七夕	qī xī	Ngày Thất Tịch
牛郎	niú láng	Ngưu Lang
织女	zhī nǚ	Chức Nữ
银河	yín hé	Ngân hà
鹊桥	què qiáo	Cầu Ô Thước
情人节	qíng rén jié	Ngày lễ tình nhân
乞巧	qǐ qiǎo	Khất Xảo (cầu xin khéo tay)
巧果	qiǎo guǒ	Xảo Quả (bánh truyền thống)
红豆	hóng dòu	Đậu đỏ
女工	nǚ gōng	Nữ công (thêu thùa, may vá)
织布	zhī bù	Dệt vải
嫦娥	cháng é	Hằng Nga
牛郎织女	niú láng zhī nǚ	Ngưu Lang và Chức Nữ
天庭	tiān tíng	Thiên đình
喜鹊	xǐ què	Chim Hỉ Thước
爱情	àiqíng	Tình yêu
婚姻	hūnyīn	Hôn nhân
灵巧	língqiǎo	Nhanh nhẹn, khéo léo
相思	xiāngsī	Tương tư
古代传说	gǔdài chuánshuō	Truyền thuyết cổ đại
饺子	jiǎozi	Sủi cảo
巧果	qiǎoguǒ	Bánh Xảo Quả
巧酥	qiǎosū	Bánh ngọt nhỏ Xảo Tô
水果	shuǐguǒ	Trái cây
鸡	jī	Gà
五子	wǔ zǐ	Ngũ tử (nhãn nhục, táo đỏ, quả phỉ, đậu phộng, hạt dưa)
绿豆芽	lǜdòu yá	Giá đỗ
苹果	píng guǒ	Táo

Thành ngữ tiếng Trung	Phiên âm	Ý nghĩa tiếng Việt
情有独钟	Qíng yǒu dú zhōng	Tình yêu duy nhất
郎才女貌	Láng cái nǚ mào	Trai tài gái sắc
永结同心	Yǒng jié tóng xīn	Vĩnh kết đồng tâm
百年好合	Bǎi nián hǎo hé	Trăm năm hòa hợp
天长地久	Tiān cháng dì jiǔ	Thiên trường địa cửu
一日不见，如隔三秋	Yī rì bù jiàn, rú gé sān qiū	Một ngày không gặp như cách ba mùa thu
两情相悦	Liǎng qíng xiāng yuè	Lưỡng tình tương duyệt, Tình đầu ý hợp
心心相印	Xīn xīn xiāng yìn	Tâm đầu ý hợp
海枯石烂	Hǎi kū shí làn	Biển cạn đá mòn (tình yêu bền vững)
执子之手，与子偕老	Zhí zǐ zhī shǒu, yǔ zǐ xié lǎo	Nắm tay nhau đi đến già

Lễ Thất Tịch không chỉ là một ngày lễ truyền thống đầy ý nghĩa trong văn hóa Trung Quốc mà còn là biểu tượng của tình yêu thủy chung, son sắt vượt qua mọi rào cản. Qua câu chuyện cảm động của Ngưu Lang và Chức Nữ, lễ Thất Tịch nhắc nhở chúng ta về giá trị của sự kiên trì, lòng chung thủy và hy vọng trong tình yêu. Ngày nay, lễ Thất Tịch vẫn tiếp tục được tổ chức và trân trọng, không chỉ ở Trung Quốc mà còn lan rộng sang nhiều quốc gia phương Đông khác, trở thành dịp để các cặp đôi bày tỏ tình cảm và gửi gắm những ước nguyện tốt đẹp. Theo dõi SHZ để cập nhật những thông tin bổ ích khác bạn nhé!

Đọc thêm:

• Khám phá ngày Tết Nguyên Tiêu của người Trung Quốc
• Lễ Độc Thân – Ngày lễ đặc biệt của Trung Quốc
• Top 10 địa điểm du lịch Bắc Kinh không thể bỏ lỡ
• Lệ Giang Cổ Trấn – Top 1 Vẻ Đẹp Vượt Thời Đại Của Xứ Trung Hoa
• Du lịch Hàng Châu – Hành Trình Khám Phá Viên Ngọc Phương Đông Trung Quốc