Cảm Nhận Học Viên
Về SHZ
Chương trình
Tin tức
Thư Viện
Du học
Chi nhánhNgữ pháp tiếng Trung ứng dụng
Thán Từ Trong Tiếng Trung: Cách Dùng Và Ví Dụ Dễ Hiểu
Khi giao tiếp, có những lúc người nói không cần một câu quá dài mà chỉ cần một tiếng “啊”, “哎呀”, “哦” hay “喂” cũng đủ thể hiện cảm xúc. Đó chính là vai trò của thán từ trong tiếng Trung.
SHZ hệ thống lại kiến thức này theo hướng dễ hiểu, có ví dụ gần với đời sống để người học biết thán từ dùng trong tình huống nào, diễn tả sắc thái gì và cần chú ý gì khi phát âm.
Thán từ trong tiếng Trung là gì?
Thán từ trong tiếng Trung là nhóm từ dùng để bộc lộ cảm xúc, phản ứng tức thời hoặc lời gọi đáp trong giao tiếp. Tiếng Trung gọi thán từ là 叹词, phiên âm là tàncí.
Khác với danh từ, động từ hay tính từ, thán từ thường không kết hợp chặt với các thành phần khác trong câu. Nhiều thán từ có thể đứng độc lập, đứng đầu câu hoặc chen vào giữa câu để làm rõ thái độ của người nói.
哎呀，你怎么还没出门？
Āiyā, nǐ zěnme hái méi chūmén?Trời ơi, sao bạn vẫn chưa ra khỏi nhà?
Trong câu trên, 哎呀 không phải thành phần chính của câu, nhưng nó giúp người nghe cảm nhận rõ sự sốt ruột hoặc bất ngờ của người nói.
Thán từ có tác dụng gì trong câu?
Người học thường gặp thán từ trong hội thoại, phim ảnh, tin nhắn, livestream hoặc lời nói hằng ngày. Nếu bỏ qua thán từ, bạn vẫn có thể hiểu nghĩa chính của câu, nhưng sẽ dễ bỏ lỡ sắc thái cảm xúc của người nói.
Dùng để thể hiện vui mừng, ngạc nhiên, buồn tiếc, bực bội hoặc không hài lòng.
Dùng khi gọi ai đó, nghe điện thoại, gây chú ý hoặc phản hồi trong giao tiếp.
Thán từ thường đi kèm dấu phẩy, dấu chấm than hoặc dấu hỏi để làm rõ cảm xúc.
Khi dùng đúng ngữ cảnh, câu tiếng Trung nghe gần với lời nói thật hơn.
Các thán từ trong tiếng Trung thường gặp
Không nên học thán từ bằng cách chỉ nhớ nghĩa tiếng Việt, vì cùng một thán từ có thể đổi sắc thái theo giọng đọc và hoàn cảnh. Cách học hiệu quả hơn là đặt thán từ vào tình huống cụ thể.
Diễn tả sự ngạc nhiên, bất ngờ
Nhóm thán từ này thường xuất hiện khi người nói phát hiện điều gì ngoài dự đoán, nghe một thông tin bất ngờ hoặc muốn thể hiện phản ứng “ủa”, “ồ”, “hả”.
| Thán từ | Phiên âm | Sắc thái | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| 啊 | ā / á / ǎ / à | A, à, hả, ồ | 啊？你已经到学校了？ Á? Nǐ yǐjīng dào xuéxiào le? Bạn đã đến trường rồi hả? |
| 咦 | yí | Ủa, lạ nhỉ | 咦，这本书怎么在这里？ Yí, zhè běn shū zěnme zài zhèlǐ? Ủa, sao quyển sách này lại ở đây? |
| 哟 | yō | Ô, ồ, bất ngờ nhẹ | 哟，你今天来得真早。 Yō, nǐ jīntiān lái de zhēn zǎo. Ồ, hôm nay bạn đến sớm thật. |
| 嚯 | huò | Ồ, chà | 嚯，这个教室真大！ Huò, zhège jiàoshì zhēn dà! Ồ, phòng học này rộng thật! |
Diễn tả vui mừng, hài lòng
Nhóm này dùng khi người nói vui, hào hứng, hài lòng hoặc muốn bật cười trước một tình huống nào đó. Trong hội thoại thân mật, các thán từ này giúp câu nói sinh động hơn.
| Thán từ | Phiên âm | Sắc thái | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| 哈哈 | hāhā | Ha ha, vui vẻ | 哈哈，我终于听懂这句话了！ Hāhā, wǒ zhōngyú tīng dǒng zhè jù huà le! Ha ha, cuối cùng tôi cũng nghe hiểu câu này rồi! |
| 嘿嘿 | hēihēi | Cười nhẹ, đắc ý | 嘿嘿，这次考试我考得不错。 Hēihēi, zhè cì kǎoshì wǒ kǎo de búcuò. Hì hì, lần thi này tôi làm khá tốt. |
| 哇 | wā | Wow, thích thú | 哇，你的发音进步很大！ Wā, nǐ de fāyīn jìnbù hěn dà! Wow, phát âm của bạn tiến bộ nhiều quá! |
Diễn tả tiếc nuối, than thở
Khi người nói cảm thấy tiếc, mệt, thất vọng hoặc muốn than nhẹ về một việc không như ý, các thán từ như 唉, 哎呀, 哎哟 được dùng khá thường xuyên.
| Thán từ | Phiên âm | Sắc thái | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| 唉 | āi / ài | Ôi, chao ôi, thở dài | 唉，我又忘了带作业。 Āi, wǒ yòu wàng le dài zuòyè. Ôi, tôi lại quên mang bài tập rồi. |
| 哎呀 | āiyā | Trời ơi, ôi chao | 哎呀，雨下得太大了。 Āiyā, yǔ xià de tài dà le. Trời ơi, mưa lớn quá. |
| 哎哟 | āiyō | Ây da, ôi | 哎哟，我的脚好疼。 Āiyō, wǒ de jiǎo hǎo téng. Ây da, chân tôi đau quá. |
Diễn tả bực bội, không hài lòng
Một số thán từ mang sắc thái mạnh, dễ tạo cảm giác khó chịu hoặc thiếu lịch sự nếu dùng sai ngữ cảnh. Người học nên hiểu để nhận diện trong phim, truyện, hội thoại, nhưng cần thận trọng khi tự sử dụng.
| Thán từ | Phiên âm | Sắc thái | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| 哼 | hēng | Hừ, không vui | 哼，我才不相信呢。 Hēng, wǒ cái bù xiāngxìn ne. Hừ, tôi chẳng tin đâu. |
| 呸 | pēi | Phỉ, xì, khinh ghét | 呸，这种话你也说得出口？ Pēi, zhè zhǒng huà nǐ yě shuō de chū kǒu? Xì, lời như vậy mà bạn cũng nói ra được à? |
| 啧 | zé | Chậc, không vừa ý | 啧，你怎么又迟到了？ Zé, nǐ zěnme yòu chídào le? Chậc, sao bạn lại đến muộn nữa rồi? |
Dùng để gọi, đáp lời trong giao tiếp
Không phải thán từ nào cũng chỉ dùng để bộc lộ cảm xúc. Một số từ còn dùng để gọi người khác, nghe điện thoại, xác nhận mình đã hiểu hoặc đáp lại lời người đối diện.
| Thán từ | Phiên âm | Cách dùng | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| 喂 | wèi | Alo, này | 喂，你听得见吗？ Wèi, nǐ tīng de jiàn ma? Alo, bạn nghe thấy không? |
| 哦 | ó / ò | Ồ, à, hiểu rồi | 哦，我明白你的意思了。 Ò, wǒ míngbai nǐ de yìsi le. À, tôi hiểu ý bạn rồi. |
| 嗯 | ēn / ńg | Ừ, vâng, phản hồi | 嗯，我现在就过去。 Ńg, wǒ xiànzài jiù guòqù. Ừ, bây giờ tôi qua ngay. |
Cách đọc thán từ 啊 trong tiếng Trung
啊 là thán từ rất thường gặp nhưng không phải lúc nào cũng đọc giống nhau. Sự thay đổi thanh điệu có thể làm sắc thái câu chuyển từ ngạc nhiên sang hỏi lại, khó hiểu hoặc chợt hiểu ra.
Ā, jīntiān de tiānqì zhēn hǎo!
Chà, thời tiết hôm nay đẹp thật!
Á? Nǐ gāngcái shuō shénme?
Hả? Vừa rồi bạn nói gì?
Ǎ? Zhè bú shì wǒ de bāo.
Ủa? Đây không phải túi của tôi.
À, yuánlái nǐ zài zhèlǐ.
À, hóa ra bạn ở đây.
Lưu ý khi dùng thán từ trong tiếng Trung
Không dịch máy móc từng từ. Một thán từ như 啊 có thể là “a”, “hả”, “ồ”, “à” tùy giọng đọc và ngữ cảnh.
Chú ý sắc thái lịch sự. Các từ như 呸, 哼 có thể tạo cảm giác gay gắt, không nên dùng tùy tiện với người lớn tuổi, giáo viên hoặc đối tác.
Quan sát dấu câu khi đọc. Thán từ thường đi cùng dấu phẩy, dấu chấm than hoặc dấu hỏi. Dấu câu giúp người học đoán cảm xúc của câu chính xác hơn.
Học qua hội thoại sẽ hiệu quả hơn. Khi nghe phim, video hoặc lời thoại thực tế, hãy chú ý giọng nói, biểu cảm và tình huống đi kèm thán từ.
Bài tập vận dụng thán từ trong tiếng Trung
Chọn thán từ phù hợp để hoàn thành các câu dưới đây.
- ____，你今天穿这件衣服真好看！
A. 哇 B. 呸 C. 哼 - ____，我刚才没听清楚。
A. 哈哈 B. 啊 C. 呸 - ____，我又把手机忘在家里了。
A. 唉 B. 喂 C. 哈哈 - ____，你听得见我说话吗？
A. 喂 B. 哼 C. 咦 - ____，我才不相信他说的话呢。
A. 哼 B. 哇 C. 嗯
Xem đáp án
1A · 2B · 3A · 4A · 5A
Học thán từ để hiểu sắc thái giao tiếp tự nhiên hơn
Nắm được thán từ trong tiếng Trung sẽ giúp người học hiểu rõ cảm xúc trong hội thoại, phản ứng nhanh hơn khi nghe người bản xứ nói và diễn đạt tự nhiên hơn trong những tình huống đời thường.
Tham khảo chương trình học tiếng Trung giao tiếp hoặc khám phá các khóa học tại SHZ để lựa chọn lộ trình phù hợp với mục tiêu của bạn.
Bắt đầu hành trình
chinh phục tiếng Trung
Lộ trình cá nhân hóa · Giáo viên chuyên môn cao · Cam kết đầu ra rõ ràng